Яллиғланиш мавжуд бўлган организмда темир яхши сўрилмайди, чунки гепсидин гормони унинг ичакдан сўрилишини тўсиб қўяди.
Шунинг учун темир препаратини қабул қилишдан олдин қуйидагиларни текшириш тавсия этилади:
CRP (С-реактив оқсил) – организмда яллиғланиш бор-йўқлигини аниқлаш учун.
Гомоцистеин даражаси.
Ошқозон-ичак тракти ва ичаклар ҳолати.
Агар яллиғланиш бартараф этилмаса, темир қабул қилиш кутилган натижани бермаслиги мумкин.
2-қадам. Ошқозон кислоталилигини тикланг
Ошқозонда туз кислотаси (HCl) кам бўлиши ферритиннинг кўтарилмаслигининг энг кўп учрайдиган сабабларидан бири ҳисобланади.
Темир организм томонидан фақат кислотали муҳитда яхши сўрилади.
Шунинг учун қуйидагиларга эътибор бериш тавсия этилади:
Ошқозон кислоталилигини қўллаб-қувватлаш.
Мутахассис тавсиясига кўра бетаин HCl ёки аччиқ ўсимликлар (биттерлар)дан фойдаланиш.
Овқатланиш тартибини тўғрилаш.
Шунда темирнинг сўрилиши яхшиланиши ва ферритин даражаси ошишига ёрдам бериши мумкин.
3-қадам. Темирнинг тўғри шаклини танланг
Темирнинг бисглицинат, фумарат ёки липосомал шаклидан қайси бири мос келиши қуйидагиларга боғлиқ:
Ошқозон-ичак тизими ҳолати.
Ферритин даражаси.
Организмнинг темирни қандай қабул қилиши.
Оддий темир сульфати баъзи одамларда ножўя таъсирлар (ич қотиши, қорин оғриғи, кўнгил айниши) чақириши ва бошқа шаклларга нисбатан ёмонроқ сўрилиши мумкин.
Шунинг учун темир препаратининг шаклини таҳлил натижалари ва шифокор тавсиясига асосан танлаш мақсадга мувофиқ.
4-қадам. Темирни лактоферрин билан бирга қабул қилинг
Лактоферрин шунчаки қўшимча эмас, балки темирни тўғри ўзлаштириш жараёнининг муҳим қисми ҳисобланади.
Унинг асосий вазифалари:
Темирнинг сўрилишини бир неча баробар яхшилашга ёрдам беради.
Организмдаги яллиғланишни камайтиришга кўмаклашади.
Темирни захираларга (ферритинга) етказиб беришда иштирок этади.
Темир ва лактоферринни бир вақтнинг ўзида қабул қилиш ферритин даражасининг самаралироқ ошишига ёрдам бериши мумкин.
Эслатма: Лактоферриннинг ферритинни оширишдаги самараси айрим тадқиқотларда кўрсатилган бўлса-да, бу ҳамма учун бир хил натижа бермайди. Уни қабул қилишдан олдин шифокор ёки мутахассис билан маслаҳатлашиш тавсия этилади.
5–6-қадам. Қўшимча омиллар ва назорат
Темирнинг организмда яхши ўзлаштирилиши учун қуйидаги моддалар ҳам муҳим аҳамиятга эга:
С витамини
В12 витамини
Фолат (В9 витамини)
Мис
А витамини
Бу моддалар етарли бўлмаса, темирнинг организмда самарали ишлатилиши қийинлашиши мумкин.
2–3 ойдан сўнг қуйидаги таҳлилларни қайта топшириш тавсия этилади:
Ферритин
ОЖСС (умумий темир боғлаш қобилияти)
Трансферриннинг тўйиниш даражаси
Даволаш режаси ўзингизни қандай ҳис қилаётганингизга эмас, балки таҳлил натижаларидаги ўзгаришларга қараб тўғриланиши керак.
