Остеопороз — суяк мустаҳкамлиги пасайиб, синиш хавфи ортиши билан кечадиган касаллик.
Суяклар доимий янгиланиб туради: эски суяк тўқимаси парчаланади, унинг ўрнига янги тўқима ҳосил бўлади. Бу жараёнлар мувозанати бузилса, суяк массаси камайиб, суяклар мўртлашиши мумкин.
Остеопороз хавфини оширувчи омиллар:
— Кальцийни етарли истеъмол қилмаслик ва D витамини танқислиги.
— Менопауза даврида эстроген миқдорининг камайиши.
— Камҳаракатлик, ёш ва ирсий мойиллик.
— Айрим касалликлар ва дорилар.
Бўғим оғриғи эса ҳар доим ҳам яллиғланишдан келиб чиқмайди. У остеоартроз, ревматоид артрит, подагра, жароҳат ва бошқа сабаблар билан боғлиқ бўлиши мумкин. Шунинг учун оғриқнинг сабабини аниқлаш муҳим.
Суяк ва бўғимлар саломатлиги учун нималар муҳим?
✅ Кальций — суяк минерал тузилмасининг асосий таркибий қисмларидан бири. Манбалари: қатиқ, сут, пишлоқ ва кальцийга бой бошқа маҳсулотлар.
✅ D витамини — ичакда кальций сўрилишига ёрдам беради ва суяк минераллашувида иштирок этади.
✅ Омега-3 ёғ кислоталари — организмда яллиғланиш жараёнларини бошқаришда иштирок этади. Уларнинг айрим яллиғланишли касалликлардаги фойдаси ўрганилган, аммо барча бўғим оғриқларига таъсири бир хил эмас.
✅ К витамини — остеокальцин каби суяк оқсилларининг фаоллашуви учун зарур. У карам ва бошқа яшил баргли сабзавотларда мавжуд.
Амалий тавсия
— Кундалик овқатланишга қатиқ ёки бошқа кальций манбаларини киритинг.
— Ҳафтасига 2 марта балиқ истеъмол қилишга ҳаракат қилинг.
— Мунтазам жисмоний фаоллик, куч машқлари ва мувозанатни ривожлантирувчи машқларга эътибор беринг.
— D витамини ва кальций қўшимчаларини эҳтиёжга қараб, шифокор тавсияси асосида қабул қилинг.
Муҳим: Остеопорозни аниқлашда суяк минерал зичлигини DXA текшируви орқали баҳолаш мумкин. Остеопороз тасдиқланса, фақат овқатланишнинг ўзи етарли бўлмаслиги мумкин — махсус даволаш ҳам талаб этилади.
